Login
Get your free website from Spanglefish

DIOLCH I GRONFA DREFTADAETH Y LOTERI GENEDLAETHOL

Mae gennym un flwyddyn o arian ar gyfer ein prosiect:

‘Canolbwynt y prosiect yw archwilio treftadaeth cymunedau’r ffermydd mynydd yng Nghanolbarth a Gogledd Cymru a’r diwydiant cartref a’u cynhaliodd yn ystod yr 17eg ganrif a’r 18fed ganrif. Yn y cyfnod hwn, datblygodd cynhyrchiad brethyn gwlân a ddaeth i gael ei alw’n “Welsh Plains” neu Frethyn Cymreig. Cynyddodd cynhyrchiad y brethyn yn sylweddol i ddiwallu gofynion masnach ryngwladol ac yna, yn y 19eg ganrif, dirywiodd yn ddramatig pan roddwyd y gorau i ddefnyddio caethweision ar blanhigfeydd dan berchnogaeth Brydeinig.

Fodd bynnag, yn ei anterth yn y 18fed ganrif, daeth incwm sylweddol i ffermwyr mynydd tlawd trwy’r archebion a gwerthiant y brethyn, a bu twf dramatig yn y cymunedau lleol wrth greu’r seilwaith yr oedd ei angen i gynnal graddfa ddiwydiannol y gwaith cynhyrchu. Mae trefi marchnad fel y Drenewydd a Dolgellau yn dystiolaeth o raddfa’r diwydiant a’r gefnogaeth ariannol a fuddsoddwyd i ddatblygu a chynhyrchu’r brethyn hwn.

Roedd galw mawr am Frethyn Cymreig gan y masnachwyr a oedd yn cyfarparu llongau caethweision ym Mryste a Lerpwl, dau o’r tri phrif borthladd yn y farchnad gaethwasiaeth ym Mhrydain ar y pryd. Câi’r brethyn ei gyfnewid am bobl a chargo arall angenrheidiol ar gyfer y Fasnach Gaethweision ar hyd arfordir Gorllewin Affrica. Mae’r “Welsh Plains” wedi’i enwi mewn dogfennau fel cynnyrch dewisol ar gyfer llwyddo yn y broses o gyfnewid nwyddau, ac felly roedd hwn yn gynnyrch hynod werthfawr. Ar adegau eraill, caiff ei alw’n Welsh Cottons, Negro Cloth neu Welsh Flannel, ac weithiau caiff ei ddrysu â ffabrigau eraill hefyd.

Roedd galw mawr hefyd am y brethyn i ddiwallu’r gofyniad cyfreithiol am lwfans brethyn blynyddol ar gyfer gweithwyr caeth y planhigfeydd Prydeinig yn y Caribî a’r Taleithiau Deheuol. Roedd y Planhigfawyr yn gyfoethog dros ben felly roedd yn fusnes da i sicrhau bod eu gweithlu caeth yn cael eu dilladu’n ddigonol.

Mae treftadaeth archeolegol y pandai a’r peiriannau cardio a ddefnyddiwyd i brosesu’r gwlân yn swatio’n guddiedig yng nghymoedd Canolbarth a Gogledd Cymru, yn adfeilion wedi’u gorchuddio â thyfiant, neu ar safleoedd sydd bellach yn gartrefi pert.’




Click for Map WikanikoWork from Home
site map | cookie policy | privacy policy | accessibility statement